Duurzame opties
Toelichting
In veel contracten en aanbestedingen wordt scherp vastgelegd wat er gerealiseerd moet worden en op welke manier. Het kan voorkomen dat na gunning de mogelijkheid zich voordoet om voor een duurzamer asfaltmengsel, duurzamere aanleg door middel van een elektrische asfaltset of een duurzame innovatie te kiezen. Het wijzigen van de opdracht zonder het opnieuw moeten doorlopen van de Europese aanbestedingsprocedure is alleen toegestaan als de mogelijkheid tot wijziging is opgenomen in de oorspronkelijke aanbestedingsstukken. Dit kan door een duurzame optie (herzieningsclausule) op te nemen in de uitvraag. De relevantie hiervoor neemt toe bij contracten met een lange looptijd.
Impact
Het opnemen van duurzame opties heeft geen directe duurzame impact. Wel leidt dit tot de mogelijkheid om duurzame maatregelen toe te passen na gunning van de opdracht. De herzieningsclausule leidt niet tot directe duurzame impact, maar maakt het toepassen van duurzame maatregelen in een later stadium mogelijk.
Risico’s
Er zitten geen directe risico’s verbonden aan het opnemen van een herzieningsclausule of opties. De herzieningsclausule en opties bieden alleen de mogelijkheid om duurzame opties toe te passen wanneer de opdrachtgever dit wenst. Wel is het bij de herzieningsclausule van belang om rekening te houden met de bagatelbepaling. Die gaat er van uit dat de totale wijziging niet meer dan 10% / 15% (afhankelijk van de aard van het werk) van de waarde bedraagt. Let daarbij op dat er ook rekening gehouden moet worden met eventueel ander meerwerk / meerkosten dat deze ruimte benut.
Voorbeeldtekst
In de Marktvisie en Inkoopstrategie Duurzame Wegverhardingen heeft de Buyergroup contractteksten opgenomen om gebruik te maken van de herzieningsclausule Artikel 17.3 ‘Wijziging op grond van herzieningsclausules’ van het ARW 2016. Onderstaande teksten dienen opgenomen te worden in de inschrijfleidraad. Met de optionele regels kan een opdrachtgever de risico’s beperken. De passage dient specifiek gemaakt te worden voor RAW- bestekken of UAV-GC contracten. Daarbij kunnen de tussen blokhaken geplaatste teksten gebruikt worden. De overige percentages en getallen tussen blokhaken zijn ook aanpasbaar op basis van de wensen van de opdrachtgever. Belangrijk is dat de totale wijziging in het project niet meer dan 10%/15% (afhankelijk van de aard van het werk) mag zijn. Hierbij moet rekening gehouden met eventuele andere wijzigingen / meerwerk, waardoor de ruimte voor de herziening in praktijk (veel) kleiner kan zijn!
Voorbeeldtekst
Opdrachtgever wil gezien de duurzaamheidsdoelstellingen van haar organisatie de mogelijkheid behouden om na gunning, maar voor [_deze periode zo kort mogelijk houden] te kiezen voor een duurzamer asfaltmengsel of een duurzame aanleg van verharding voor een deel of het gehele Werk. [Voor de besteksposten asfalt (UAV)] [Voor het object verhardingen UAV-GC] kan daartoe na gunning een duurzame innovatie worden aangeboden volgens Artikel 17.3 'Wijziging op grond van herzieningsclausules' van het ARW 2016 onder de volgende voorwaarden:
- De wijziging wordt kostenneutraal doorgevoerd. Optioneel de zin verlengen met: tenzij Gegadigde via een open begroting kan aantonen dat een specifiek mengsel of een specifieke uitvoeringsmethode tot meerkosten leidt.
- Bij het ruimte bieden voor meerkosten tevens opnemen: Indien sprake is van meerkosten mogen de bij inschrijving ingediende [eenheidsprijzen [Uav)] [van toepassing zijnde posten op de inschrijfstaat] met maximaal [10% / 15%] overschreden worden.
- De aangeboden wijziging dient een aantoonbare meerwaarde te hebben t.a.v. het verlagen van de MKI-waarde / CO2-footprint waarbij de te hanteren uitgangspunten voor de LCA-berekening onverkort van toepassing zijn en,
- De aangeboden wijziging dient een aantoonbare meerwaarde te hebben t.a.v. de mate van circulariteit en/of de mate waarin sprake is van vervanging van fossiele en/of schaarse materialen en/of beperking van uitstoot van stikstof of fijnstof.
- Of als specifieker alternatief voor de bepaling over de MKI-waarde: De aangeboden innovatie dient minimaal [10%] beter te scoren op MKI en CO2-eq dan het aanbod bij inschrijving. Aan te tonen middels een product specifieke LCA/EPD die is opgesteld op basis van de vigerende Bepalingsmethode en PCR voor asfaltmengsels.
- De opdrachtgever behoudt zicht het recht voor om aangeboden wijzigingen voor innovaties niet te accepteren.
- Optioneel toevoegen: De aangeboden innovatie is getoetst door een onafhankelijke kennisinstelling zoals universiteiten, hogescholen, onderzoeksinstellingen en keurings- & certificaat verstrekkende erkende instellingen.
- Optioneel toevoegen: De aangeboden innovatie heeft minimaal TRL-niveau [6]. Technology Readiness Level is gedefinieerd in het ‘Reglement Asfaltkwaliteitsloket’
Aanvullende informatie
- Kijk voor meer informatie over (niet-)wezenlijke wijzigingen en herzieningsclausules op de website van Pianoo.
- In de handleiding voor KCI-opties is een uitgebreide handleiding opgenomen voor het toepassen van “duurzame opties.
- Bouwend Nederland heeft een praktische handreiking gemaakt om innovaties uit te vragen.