Toelichting
De milieukostenindicator (MKI) geeft inzicht in de milieu-impact van een bouwmateriaal. Hoe lager de MKI score, hoe lager de milieu impact. Door MKI plafondwaarden voor asfalt contractueel vast te leggen, sturen we op de maximale milieu-impact. Door deze MKI plafondwaarden vervolgens steeds aan te scherpen, verlagen we de milieu-impact van de GWW sector. Het ministerie van Infrastructuur is voornemens de MKI vanaf 2028 te gebruiken om meer dwingend te sturen op het verlagen van de milieu-impact in de GWW sector. Het gebruik van MKI plafondwaarden wordt dan wettelijk verplicht.
Impact
Door te sturen op MKI plafondwaarden voor asfalt, zijn de marktpartijen vrij om een duurzame oplossingsrichting te kiezen. Op korte termijn zijn het vergroten van het aandeel recyclaat (PR) en het verlagen van de temperatuur belangrijke maatregelen om de MKI te verlagen, die daarom ook door opdrachtnemers aangeboden zullen worden. Op langere termijn kan, door het steeds verder aanscherpen van de plafondwaarden, hiermee onder andere ook gestuurd worden op het gebruik van alternatieve (biobased) grondstoffen en duurzame energiebronnen in de asfaltcentrale.
Risico’s
De plafondwaarden zijn vastgesteld op basis van de waarden uit het moederbestek van BouwCirculair, de pelotonaanpak van RWS en de inkoopstrategie van de buyergroup duurzame wegverharding. Veel overheden maken al gebruik van deze MKI plafondwaarden, de risico’s hiervan zijn zeer klein. Het heeft tot op heden niet geleid tot kostenverhoging of verlies in kwaliteit. Wanneer in de toekomst de plafondwaarden verder aangescherpt worden, kan het toepassen ervan wel (tijdelijk) tot hogere kosten leiden.
Het NPDW heeft in samenwerking met provincies, BouwCirculair, Rijkswaterstaat, Asfaltketen Noord-Nederland en de Permanente Commissie Duurzaamheid (Vakgroep Bitumineuze Werken), uniforme MKI plafondwaarden opgesteld voor de asfaltsector. Het complete overzicht van MKI plafondwaarden met ook het perspectief voor 2028, 2030 en verder én een uitgebreide toelichting is te vinden in het Memo MKI Plafondwaarden De opdrachtnemer dient de MKI-waarde aan te tonen door middel van een EPD (Environmental Product Declaration). Toetsing via het As Built protocol is bedoeld voor projectspecifieke LCA’s en geeft te veel administratieve lasten voor het toetsen van generieke MKI plafondwaarden. Om rekening te houden met de praktische haalbaarheid van de MKI plafondwaarden, wordt geadviseerd deze waarden alleen van toepassing te verklaren voor leveringen vanaf 100 ton per asfaltmengsel en voor een aaneengesloten wegvak vanaf 500m2.
Voorbeeldtekst
Er zijn verschillende manieren om de MKI plafondwaarden op te nemen in de aanbestedingsdocumenten. Dit kan bijvoorbeeld door:
-De Uniforme MKI plafondwaarden zoals gepubliceerd op www.npdwegverharding.nl en www.duurzame-infra.nl over te nemen in het contract of bestek
-Gebruik te maken van het moederbestek.nl van BouwCirculair en/of te verwijzen naar de productbladen.
Een voorbeeld van een contracttekst voor MKI plafondwaarden op basis van o.a. het bestek van de provincie Drenthe is:
01 14 53
Duurzaam asfalt dient een maximale MKI-waarde van [_invullen conform de tabel “Uniforme MKI plafondwaarden”_] te hebben. De MKI-waarden gelden voor de fasen A t/m D. De MKI-waarde voor duurzaam asfalt dient berekend te zijn volgens de, drie maanden voor inschrijving van toepassing zijnde NL-PCR Asfalt in beheer van de Permanente Commissie Duurzaamheid van de Vakgroep Bitumineuze Werken de VBW, in aanvulling op, de drie maanden voor inschrijving van toepassing zijnde ‘Bepalingsmethode Milieuprestatie Bouwwerken’, van de Stichting Nationale Milieudatabase (NMD). Voor het voldoen aan de MKI-plafondwaarden dient voor LCA-modules A4 t/m C4 gebruik te worden gemaakt van de betreffende waarden uit het ‘LCA achtergrondrapport voor Brancherepresentatieve Nederlandse Asfaltmengsels 2022’ rapport. Deze zijn opgenomen in de tabel “forfaitaire MKI waarden modules A4-C4”.
De aannemer levert uiterlijk op de 10 werkdagen voor het aanbrengen van het Duurzaam asfalt aan de directie een geverifieerde Environmental Product Declaration (EPD) op basis van de vigerende NL-PCR Asfalt of een geverifieerd categorie 1 LCA rapport op basis van de vigerende NL-PCR Asfalt. Dit bewijsmiddel dient getoetst en akkoord bevonden te zijn door een erkende LCA-deskundige die op het moment van toetsen voorkomt op de ‘lijst van LCA-deskundigen die door de stichting NMD als toetser erkend zijn voor het toetsen van categorie 1 en 2 data ten behoeve van opnamen in de Nationale Milieudatabase’ zoals vastgesteld door de Stichting NMD. Eventuele kosten, voorvloeiende uit het aanleveren van een geverifieerde Environmental Product Declaration (EPD) of een geverifieerd categorie 1 LCA rapport dienen bij de inschrijvingssom te zijn inbegrepen.
|
Uniforme MKI plafondwaarden |
Forfaitaire MKI | ||
|
2026 |
2026 | ||
|
AC surf |
8,2 |
1,34 | |
|
AC surf, minimaal 30% PR |
6,2 |
1,34 | |
|
AC surf met gemodificeerd bitumen |
9,5 |
1,34 | |
|
AC surf, minimaal 30% PR met gemodificeerd bitumen |
7,1 |
1,34 | |
|
AC surf rood |
17,0 | ||
|
AC bin/base, minimaal 50% PR |
4,1 |
1,32 | |
|
AC bin/base, minimaal 50% PR met gemodificeerd bitumen |
4,6 |
1,32 | |
|
AC bin/base minimaal 60% PR |
3,5 |
1,32 | |
|
SMA 8-11 |
7,9 |
1,38 | |
|
SMA 8-11 met gemodificeerd bitumen |
10,7 |
1,38 | |
|
SMA 8-11 minimaal 30% PR |
6,5 |
1,38 | |
|
SMA 5 |
11,7 |
1,4 | |
|
SMA geluidsreducerende deklaag (op basis van 8G+) |
12,9 |
1,4 | |
|
SMA rood |
18.2 | ||
|
ZOAB regulier |
7,7 |
1,96 | |
|
ZOAB regulier+ / DZOAB |
8,4 |
1,8 | |
|
DZOAB, minimaal 30% PR |
7,8 |
1,8 | |
|
2L ZOAB toplaag met gemodificeerd bitumen |
12,4 |
1,8 | |
|
2L ZOAB onderlaag |
8,3 |
1,8 | |
|
2L ZOAB onderlaag, minimaal 30% PR |
7,8 |
1,8 |
Meer informatie over de MKI is te vinden in de nieuwste handreiking Inkopen met de Milieukosten Indicator op de website van Pianoo.
Achtergrondinformatie over de uniforme MKI plafondwaarden, aandachtspunten bij praktische toepassing en toekomstige ontwikkeling en actualisatie is te vinden op Uniforme Plafondwaarden MKI voor asfalt.
De PCR Asfalt bevat specifieke rekenregels voor milieuprofielen van asfaltproducten in Nederland, in aanvulling op de generieke rekenregels die voorgeschreven worden de SBK Bepalingsmethode.
Als je nog meer wilt leren over MKI zoekt, kijk dan op: https://milieudatabase.nl/nl/nmd-academy/